İŞ MAHKEMESİNDE YETKİ KAMU DÜZENİNDEDİR; SEÇİM HAKKI İŞÇİYE AİTTİR

Av. Özgür GÜL
1 gün önce
3 dakikada okunur

İşçi–işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davasında yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkin uyuşmazlıkta, iş mahkemelerinin yetkisinin kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle hâkimin yetki itirazı yapılmamış olsa dahi yargılamanın her aşamasında yetkiyi resen inceleyebileceği. Bununla birlikte, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.6 uyarınca yetkinin kesin yetki niteliğinde olmadığı, davalı yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemelerinin seçimlik olarak yetkili bulunduğu ve bu seçim hakkının işçiye ait olduğu belirtilmiştir. Davacı işçinin, davalı şirketlerden birinin yerleşim yeri olan İstanbul’da dava açarak bu seçimlik hakkını kullandığı; fiili çalışma yerinin başka bir ilde olduğuna dair iddianın, kanunen yetkili bir mahkemede açılmış davada işçinin yetki tercihinin bertaraf edilmesi sonucunu doğurmayacağı kabul edilmiştir. Bu gerekçelerle uyuşmazlığın İstanbul 13. İş Mahkemesinde görülmesi gerektiğine kesin olarak karar verilmiştir.

YARGI YERİ BELİRLEME KARARI

YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ'NİN 12.05.2025 TARİH, 2025/5295 ESAS VE 2025/7304 KARAR SAYILI İLAMI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/98 Esas, 2023/87 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 13. İş Mahkemesinin 17.11.2022 Tarihli ve 2022/405 Esas, 2022/509 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; davacının fiili olarak çalıştığı yerin ...Nükler Santral projesinin geçtiği ..../Mersin olduğu ,davalı şirketlerden .... Enerji İnşaatın adresinin .../Mersin olduğu, ... İnşaatın adresinin Şişli/İstanbul olduğu her iki davalının da adreslerinin farklı olması dikkate alındığında ortak yetkili Mahkemenin fiili olarak çalışmanın geçtiği yer olan .... olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gülnar Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 07.02.2023 Tarihli ve 2023/98 Esas, 2023/87 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; davacının seçimlik hakkını davalı .... İnşaat San ve Tic. A.Ş ikametgah adresine bağlı olarak İstanbul İş Mahkemesinde dava açarak kullandığı, diğer taraftan aksi düşünülse dahi davanın davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığına ilişkin olarak dosyada bir iddia bulunmadığı gibi, yetkisizlik kararı veren mahkemece bu hususa ilişkin bir araştırmada yapılmadığı, davalı şirketlerin işçi çalıştırdığı bir çok yer olduğu, dosyada davacının mahkemenin yetki sınırlarında çalıştığına ilişkin soyut iddiasından başkaca delil bulunmadığı gibi mahkemesince yine bu hususa ilişkin araştırmada yapılmadığı, mahkemenin dosyadaki delillerle davacının fiilen çalıştığı yeri nasıl tespit ettiğinin anlaşılamadığı, varsa dahi ortak yetkili mahkemenin belirlenmesi için araştırma yapılmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’n (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

" İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ”

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, davalının yerleşim yeri adresinin Şişli/İstanbul olduğu, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan davalının yerleşim yeri yer mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın İstanbul 13 . İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 13. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.