KISMİ KAMULAŞTIRMA HALİNDE ARTA KALAN KISIMDA MEYDANA GELEN DEĞER KAYBININ %50’Yİ AŞMASI DURUMUNDA UYGULANMASI GEREKEN USUL

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, önüne gelen bir kamulaştırma dosyasının incelenmesinde, kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde arazi niteliğindeki taşınmazlar için net gelir yönteminin uygulanması gerektiği, kısmi kamulaştırma halinde arta kalan taşınmaz bölümünde değer kaybı %50’yi aşıyorsa maliklere bu oranla yetinip yetinmeyeceklerinin sorulması gerektiğini vurgulamıştır. Maliklerin kabul etmemesi durumunda ise; idareye, arta kalan kısmın bedelinin tamamını ödeyerek bu kısmı da kamulaştırma imkânı tanınması gerektiğini belirtmiş ve bu araştırma yapılmadan karar verilmesini eksik inceleme saymış ve karar bu nedenle bozulmuştur.

YARGITAY 5. H.D.'nin 25.11.2025 TARİH, 2025/5602 ESAS VE 2025/15039 KARAR SAYILI İLAMI

Kamulaştırma bedelinin tespiti davalarında uygulanacak değerleme yöntemi ve özellikle kısmi kamulaştırmalarda arta kalan taşınmazın değer kaybının nasıl ele alınacağı önemli şekilde ele alınmıştır. Somut olayda, idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında ilk derece mahkemesi davayı kabul ederek bedelin belirlenmesine karar vermiş; idare vekili ise belirlenen bedelin fahiş olduğu ve değerleme yönteminin hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın arazi niteliğinde olduğu ve Kamulaştırma Kanunu’nun 11/1-f maddesi uyarınca taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer belirlenmesinin doğru olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Yargıtay, bu değerlendirmeyi genel olarak doğru bulmakla birlikte önemli bir usul eksikliğine dikkat çekmiştir. Daireye göre kısmi kamulaştırmalarda kamulaştırma sonrası taşınmazın arta kalan bölümünde meydana gelen değer kaybı %50’yi aşıyorsa, malike bu oranla yetinip yetinmeyeceği sorulmalıdır. Malik bu oranla yetinmezse, idareye arta kalan kısmın tamamını bedelini ödeyerek kamulaştırma imkânı tanınması gerekir. Bu yöntem uygulanmadan ve malike seçim hakkı tanınmadan karar verilmesi eksik inceleme niteliğindedir.

Bu nedenle Yargıtay, davacı idarenin diğer temyiz itirazlarını reddetmiş; ancak söz konusu eksik inceleme nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur. Karar, özellikle kısmi kamulaştırma davalarında arta kalan taşınmazın değer kaybının değerlendirilmesi ve malike tanınması gereken tercih hakkı bakımından uygulamaya önemli bir hatırlatma niteliği taşımaktadır.

KARARIN TAMAMINI İNDİR