İDARİ İŞLEM SONUCU ÖDENEN PARANI GERİ ALINMASI İÇİN İDARİ YARGILAMA USUL KANUNU'NUN 10'UNCU MADDESİNİN UYGULANAMAYACAĞI

Özel Proje Alanı” kapsamında tahsil edilen plan inceleme ve işlem bedelinin iadesi isteminin, idari işlemden kaynaklanan bir zarar niteliğinde olduğunu ve 2577 sayılı İYUK m.12 uyarınca son ödeme tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Süre geçirildikten sonra İYUK m.10 kapsamında yapılan başvurunun yeni bir dava süresi başlatmayacağı da vurgulanmıştır. Karar, özellikle imar uygulamalarında ve döner sermaye tahsilatlarında, ödeme tarihinin dava süresi bakımından belirleyici olduğunu ve sürenin kaçırılması halinde esasa girilmeksizin ret kararı verileceği.

DANIŞTAY 6. DAİRESİ'NİN 18.09.2025 TARİH 2025/3276 ESAS., 2025/4208 KARAR SAYILI İLAMI

1️⃣ Maddi Olayın Arka Planı

• İstanbul Tuzla’da ikinci el oto galericilerinin şehir dışına taşınmasına ilişkin proje kapsamında yaklaşık 24,1 hektarlık alan “Özel Proje Alanı” ilan edilmiştir.

• Davacı şirket bu alanda imar planı değişikliği teklifleri sunmuştur.

• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü, 2018 Yılı Döner Sermaye Birim Fiyat Listesi uyarınca plan inceleme ve işlem bedeli talep etmiştir.

• Toplam tahsil edilen tutar: 8.282.090,92 TL

• Ödemeler taksitlendirilmiş, son taksit 21.11.2020 tarihinde ödenmiştir.

• Bakanlık 17.09.2021 tarihinde fatura düzenlemiştir.

Davacı şirket, plan inceleme ve işlem bedelinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek 17.05.2022 tarihinde idareye başvurmuş, bedelin faiziyle iadesini istemiştir.Başvuru zımnen reddedilince 14.07.2022 tarihinde dava açılmıştır.

2️⃣ Davacının İddiaları

• Bakanlığın planlama faaliyetleri asli kamu görevi kapsamındadır.

• Bu faaliyet için döner sermaye ücreti alınması hukuka aykırıdır.

• Tahsil edilen 8.282.090,92 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle iadesi gerekir.

3️⃣ Usul Süreci

• Danıştay 6. Dairesi önceki kararında davayı kısmen kabul etmişti.

• Davalı idarenin temyizi üzerine konu

  
  

  Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu

  tarafından incelenmiş ve kabul kısmı bozulmuştur.

• Bozma sonrası dosya yeniden Danıştay 6. Dairesince değerlendirilmiştir.

Önemli nokta: İDDK bozma kararlarına karşı dairelerin ısrar yetkisi yoktur (İYUK m.49).

4️⃣ Temel Hukuki Sorun

Bu davada asıl tartışma:

Tahsil edilen plan inceleme ve işlem bedelinin iadesi istemihangi dava süresine tabidir ve dava süresi ne zaman başlar?

5️⃣ Danıştay’ın Hukuki Değerlendirmesi

A) Uyuşmazlığın Niteliği

Danıştay’a göre:

• Davacının zararı bir idari işlemden kaynaklanmaktadır.

• Bu nedenle dava, İYUK m.12 kapsamında bir tam yargı davasıdır.

B) Süre Rejimi

İYUK m.7 ve m.12 birlikte değerlendirilmiştir.

Mahkemenin kritik tespiti:

• İdari işlemden doğan zarar için60 gün içinde doğrudan tam yargı davası açılmalıdır.

C) Sürenin Başlangıcı

Danıştay’a göre:

• Son taksit ödeme tarihi: 21.11.2020

• 60 günlük dava açma süresi:en geç 20.01.2021

Ancak dava:

• 14.07.2022 tarihinde açılmıştır.

Bu nedenle dava açıkça süre aşımına uğramıştır.

D) İYUK m.10 Başvurusu Süreyi Canlandırır mı?

Davacı 17.05.2022 tarihinde idareye başvurmuştur.

Danıştay’ın çok önemli tespiti:

İYUK m.10 kapsamındaki başvuru,idari işlemden kaynaklanan tazminat taleplerindeyeni bir dava süresi başlatmaz.

Bu ifade kararın en kritik kısmıdır.

Yani:

• Geçmişte süresi kaçırılmış bir tam yargı talebi,

• Sonradan yapılan idari başvuru ile yeniden canlandırılamaz.

6️⃣ Karar Sonucu

Danıştay 6. Dairesi:

• Bozma kararına uymuş,

• Davayı SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDETMİŞTİR.

• Davacı yargılama gideri ve vekâlet ücretine mahkûm edilmiştir.

KARARIN TAMAMI