12. YARGI PAKETİ İLE GELEN DÜZENLEMELER
- Av. Özgür GÜL

- 17 Tem
- 14 dakikada okunur
12. YARGI PAKETİ
Adalet Komisyonunca Kabul Edilen Metin ÜzerindenDetaylı Değişiklik ve Uygulama Rehberi
Çalışma tarihi: 16 Temmuz 2026
Yönetici Özeti
Sistem Düğümü | Temel Değişiklik |
Hukuk yargılaması | Belirsiz alacak davası kaldırılıyor; kısmi davada bir defalık, tahkikat sonuna kadar talep artırımı ve artırılan kısım için dava tarihinden itibaren zamanaşımının kesilmesi kabul ediliyor. |
İcra ve ortaklığın giderilmesi | İdare aleyhine ilamlı takipten önce bir aylık ödeme başvurusu zorunlu hale geliyor. Miras taşınmazlarında ilk satış yalnız mirasçılar arasında ve muhammen bedelin %100’ü eşiğiyle yapılıyor; teminat ve ihaleyi sürüncemede bırakma yaptırımları ağırlaşıyor. |
İdari yargı | Tek hâkimle görülecek dava alanı genişliyor; istinafta gerekçe değiştirilerek ret ve sınırlı geri gönderme sistemi kuruluyor; bazı kaldırma-sonrası yeni kararlar temyize açılıyor. |
Faiz ve tazminat | Kanuni faiz, TCMB kısa vadeli kredi reeskont oranının %80’ine bağlanıyor. Destekten yoksun kalma ve işgücü kaybında bilinen dönem faizi olaydan, bilinmeyen dönem faizi karardan başlayacak. |
Ceza ve ceza muhakemesi | IBAN/hesap kullandırma biçimindeki sınırlı iştirak için yarı oranında indirim; DNA ve dijital veriler için saklama-imha süreleri; HAGB kapsamının kötü muamele suçlarında daraltılması; Yargıtay Başsavcılığı itiraz süresinin üç aya çıkarılması öngörülüyor. |
Dijitalleşme | Vesayet mallarının e-satışı, noter belgelerinin güvenli elektronik imzalı gönderimi ve SEGBİS katılımında imza kuralının istisnaları düzenleniyor. |
Değişiklik Haritası
Kanun Alanı | Teklif Maddesi | Ana Devre |
İİK | m.1-2 | İdareye başvuru; e-satış ve ortaklığın giderilmesi |
Noterlik | m.3 | Belge aslının/örneğinin elektronik iletimi |
İdari yargı | m.4-7 | Danıştay yapısı, tek hâkim, istinaf ve temyiz |
Yargı teşkilatı | m.8-10 | Adli Tıp, yardımcı eğitimi, gereksiz bilirkişi |
Faiz ve vesayet | m.11-13 | Dinamik kanuni faiz; vesayet mallarının e-satışı |
Ceza hukuku | m.14 | Hesap/ödeme aracı kullandırmada sınırlı iştirak indirimi |
CMK | m.15-19 | Genetik/dijital veri, HAGB, kaçak sanık, Başsavcı itirazı |
TBK | m.20 | Bedensel zarar ve destek tazminatında faiz/mahsup |
HMK | m.21-27 | Belirsiz alacak, kısmi dava, duruşma, SEGBİS, birleştirme, temyiz |
Geçiş/Yürürlük | Geçici m.1, m.28 | Dosya ve olay tarihine göre ayrıştırılmış uygulama |
I. İcra ve İflas Hukuku
Paketin icra hukukuna ilişkin düzenlemeleri, kamu borçluları yönünden takip öncesi başvuru filtresi ve elektronik satış sisteminde kötüye kullanımı azaltan yaptırım katmanı oluşturmaktadır.
Madde 1 - İdare aleyhine ilamlı takipten önce başvuru
Önceki sistem / sorun | İdare aleyhine para, vekâlet ücreti ve yargılama gideri ilamları doğrudan ilamlı takibe konulabiliyor; ödeme için ön başvuru genel ve açık bir takip şartı olarak düzenlenmemişti. |
Yeni düzenleme | Alacaklı veya vekili banka hesap numarasını yazılı olarak bildirir. Başvurudan itibaren en geç bir ay içinde anapara, faiz ve fer’iler tam ödenmezse ilamlı takip yapılabilir. Başvurusuz doğrudan takip yasaklanır. |
Uygulama etkisi | Bu hüküm takip talebinin ön koşulunu değiştirir. Bir aylık süre dolmadan açılan takipte şikâyet ve takibin iptali/geri bırakılması tartışmaları doğabilir. Faiz, ödeme tarihine kadar işlemeye devam eder. |
Avukat için işlem adımı | İlam kesinleşme/tebliğ durumunu kontrol edin; idarenin doğru birimine KEP/evrak kayıtlı başvuru yapın; IBAN, ilam örneği, hesap dökümü ve vekâletnameyi ekleyin; bir aylık süreyi ispatlanabilir biçimde takip edin. |
Kritik not: “İdare” kavramının kapsamı, kamu tüzel kişileri ve özel bütçeli kuruluşlar bakımından uygulamada uyuşmazlık yaratabilir. Başvuru belgesinin dosyaya eklenmesi zorunlu pratik haline gelecektir.
Madde 2 - Ortaklığın giderilmesi satışlarında yeni mimari
Önceki sistem / sorun | Paydaşlar teminat muafiyetinden yararlanabiliyor; miras taşınmazları ilk artırmada doğrudan herkese açık olabiliyor; en yüksek teklifi verip bedeli yatırmayanların yaptırımları satışın sürüncemede bırakılmasını yeterince önlemiyordu. |
Yeni düzenleme | Tüm maliklerin mirasçı olduğu taşınmazlarda ilk artırma yalnız malik mirasçılar arasında yapılır ve alt eşik muhammen kıymetin %100’üdür. İkinci artırma genel usulde ve %50 eşiğiyle yapılır. Paydaş teminat muafiyeti kaldırılır; Hazine muaf tutulur. Bedeli yatırmayanın teminatı yanar ve teklif bedelinin %5’i idari para cezası uygulanır. |
Uygulama etkisi | Miras malının aile içinde kalma olasılığı artar, fakat ilk satışın gerçekleşme ihtimali azalabilir. Teminat yükümlülüğü paydaşların finansman planını öne çeker. Kötü niyetli yüksek tekliflerin mali sonucu ağırlaşır. |
Avukat için işlem adımı | Satış ilanı öncesinde maliklerin edinim nedenini ve üçüncü kişi payı bulunup bulunmadığını tapudan doğrulayın. Müvekkilin teminat ve ihale bedeli finansmanını önceden hazırlayın. İlk/ikinci artırma eşiklerini ayrı hesaplayın. |
Kritik not: Geçiş hükmü gereği yürürlükten önce ilanı yapılmış artırmalarda eski hükümler uygulanır; kritik tarih satış kararı değil ilan tarihidir.
II. Noterlik, Adli Teşkilat ve Bilirkişilik
Bu bölüm belge dolaşımını dijitalleştirirken, yargı teşkilatında görev süreleri ve hâkim-savcı yardımcılarının meslek içi eğitim/sınav düzenini kanun düzeyinde belirlemektedir.
Madde 3 - Noterlik evrakının elektronik gönderimi
Önceki sistem / sorun | Noterlik evrakının aslı veya örneğinin adli mercilere gönderilmesi daha çok fizikî işlem ve masraf doğuruyor; elektronik gönderimin kapsamı açık değildi. |
Yeni düzenleme | Asıl istenirse noter onaylı örneği saklayarak aslı gönderir. Onaylı örnek istenirse aslı taranıp güvenli elektronik imzayla elektronik gönderilir; imkân yoksa fizikî örnek gönderilir. Yevmiye numarası ve ücret alınmaz; posta/yol gideri hariçtir. |
Uygulama etkisi | Belge temini hızlanır, delil ikamesinde bekleme azalır. Elektronik örneğin güvenli e-imzası ve kaynağı önem kazanır. |
Avukat için işlem adımı | Mahkemeden noter belgesi celbi isterken “asıl” mı “onaylı elektronik örnek” mi gerektiğini açıkça belirtin. Sahtelik incelemesi gereken dosyalarda asıl talebini gerekçelendirin. |
Madde 4 - Danıştay daire sayısının azaltılması süresinin uzatılması
Önceki sistem / sorun | Danıştay daire sayısının 23 Temmuz 2026’ya kadar ona indirilmesi ve boşalan iki üyeliğe bir üye seçimi öngörülüyordu. |
Yeni düzenleme | Azaltma için süre 23 Temmuz 2030’a uzatılıyor; bu tarihe kadar boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi kuralı uygulanmıyor. |
Uygulama etkisi | Kurumsal kapasite ve mevcut daire yapısı dört yıl daha korunur. |
Avukat için işlem adımı | Doğrudan dava stratejisini değiştirmez; Danıştay iş dağılımı ve daire yapılanması izlenmelidir. |
Madde 8 - Adli Tıp yöneticilerinde nitelik ve dört yıllık süre
Önceki sistem / sorun | Atama şartı ve görev süresinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi alanında düzenlenmesi AYM iptaline konu olmuştu. |
Yeni düzenleme | İhtisas kurulu başkan/üyeleri için tıp/diş uzmanlığı veya alanda doktora; kurul, grup ve daire başkanları için dört yıllık görev süresi kanunla belirleniyor. |
Uygulama etkisi | Bilirkişi kurumunun bilimsel niteliği ve görev süresi kanuni temele kavuşur. |
Avukat için işlem adımı | Adli Tıp raporlarına itirazda kurulun uzmanlık kompozisyonunu ve görev süresini de denetleyin. |
Madde 9 - Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim ve sınavı
Önceki sistem / sorun | Eğitim ve sınav ayrıntılarının önemli kısmı yönetmelik düzeyindeydi; AYM kanunilik yönünden iptal kararı vermişti. |
Yeni düzenleme | Eğitim konuları, yazılı/sözlü değerlendirme ölçütleri, yüz puan sistemi ve mazeret sınavı bildirim süresi (5 iş günü) kanunda düzenleniyor. |
Uygulama etkisi | Mesleğe kabul sürecinde ölçütlerin öngörülebilirliği artar. |
Avukat için işlem adımı | Dolaylı uygulama etkisi vardır; gerekçeli karar kalitesi ve duruşma yönetimi eğitimin açık parçası haline gelir. |
Madde 10 - Hukuki konuda bilirkişiye başvuru disiplin ihlali
Önceki sistem / sorun | Hukuki nitelendirme gerektiren konularda bilirkişiye başvurulması yasağı HMK/CMK sisteminde bulunsa da disiplin normu açık değildi. |
Yeni düzenleme | Mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konuda bilirkişiye başvurmak uyarma cezası gerektiren fiil olarak sayılıyor. |
Uygulama etkisi | Bilirkişi raporlarının hukuki değerlendirme içeren bölümlerine karşı itiraz güçlenir; mahkeme hukuki sorunu bilirkişiye devredemez. |
Avukat için işlem adımı | Bilirkişi görevlendirme ara kararına, görev sınırının teknik/özel bilgiyle çizilmesi talebiyle derhal itiraz edin. Raporda “kusur hukuku, sözleşme yorumu, faiz başlangıcı, zamanaşımı” gibi hukuki görüşleri ayıklayın. |
III. İdari Yargı Kanun Yolu
İdari yargıda tek hâkim alanı büyütülmekte; bölge idare mahkemelerinin gerekçe düzeltme, geri gönderme ve yeni karar sonrası temyiz yetkileri yeniden kablolanmaktadır.
Madde 5 - Tek hâkimle görülecek idari davaların genişlemesi
Önceki sistem / sorun | Tek hâkimlik esas olarak parasal sınırla belirleniyor; 2026 karşılığı 486.000 TL idi. |
Yeni düzenleme | Düzenleyici işlemler hariç 486.000 TL’yi aşmayan iptal/tam yargı davaları ile öğrenci işlemleri, bazı kamu görevlisi işlemleri, uyarma cezaları, meslek kuruluşlarının hafif disiplin cezaları ve 2022 sayılı Kanun davaları tek hâkimle görülür. |
Uygulama etkisi | Heyet denetimi daralır; karar süresi kısalabilir. Tek hâkim davalarında kaldırma üzerine yeni karar verilse dahi temyiz kapalıdır. |
Avukat için işlem adımı | Davanın konu ve sonuçlarını açılışta doğru sınıflandırın. Düzenleyici işlem niteliğini, parasal değeri ve mesleği sürekli/geçici engelleme sonucunu açıkça dilekçede gösterin. |
Kritik not: Geçiş hükmü yalnız yürürlükten sonra açılan davalara uygulanmasını öngörür.
Madde 6 - İstinafta gerekçe değiştirme ve sınırlı geri gönderme
Önceki sistem / sorun | Sonuç doğru, gerekçe yanlışsa uygulama tereddütlüydü; geri gönderme sebepleri uygulamada genişletilebiliyordu. |
Yeni düzenleme | BİM, sonucu doğru bulup gerekçeyi yanlış/eksik görürse gerekçeyi değiştirerek istinafı reddeder. Geri gönderme sebepleri tek tek sayılır; keşif/bilirkişi veya duruşma eksikliğini isterse kendisi tamamlar. Liste dışı geri gönderme yasaktır. |
Uygulama etkisi | İstinaf merciinin uyuşmazlığı nihai çözme rolü güçlenir. Gerekçenin değişmesi tek başına temyiz hakkı doğurmaz. |
Avukat için işlem adımı | İstinaf dilekçesinde sadece gerekçe eleştirisi değil hüküm sonucunun neden değişmesi gerektiğini gösterin. Geri gönderme talebini kanundaki bentlerden biriyle eşleştirin. |
Madde 7 - Kaldırma sonrası yeni kararlarda temyiz
Önceki sistem / sorun | BİM’in ilk derece kararını kaldırıp yeni hüküm kurduğu bazı dosyalarda karar kesinleşebiliyordu; AYM denetim hakkı yönünden iptal kararı verdi. |
Yeni düzenleme | 46/1 kapsamı dışında olsa bile BİM’in kaldırma üzerine yeniden verdiği karar kural olarak 30 günde Danıştayda temyiz edilir. Tek hâkim davaları, 4081, 3091, 6458 sayılı Kanun davaları ve yalnız vekâlet ücreti/yargılama gideri kararları istisnadır. |
Uygulama etkisi | Kanun yolu stratejisinde kararın “istinafın reddi” mi yoksa “kaldırma ve yeniden karar” mı olduğu belirleyici olur. |
Avukat için işlem adımı | Tebliğden sonra karar türünü ilk gün sınıflandırın; 30 günlük süreyi takvime alın; istisna listesine göre temyiz edilebilirliği kontrol edin. |
Kritik not: Değişiklik yalnız yürürlükten sonra BİM tarafından verilen kararlara uygulanacaktır.
IV. Faiz, Vesayet ve Tazminat
Bu bölüm ekonomik değer kaybına bağlı faiz modelini güncellemekte ve kişisel zarar tazminatlarında bilinen/bilinmeyen dönem ayrımı kurmaktadır.
Madde 11 - Kanuni faizin değişken reeskont modeline bağlanması
Önceki sistem / sorun | Kanuni faiz sabit oranlı sistemle belirleniyor; yüksek enflasyon dönemlerinde alacağın reel değerini korumadığı gerekçesiyle AYM iptaline konu olmuştu. |
Yeni düzenleme | Sözleşmeyle oran belirlenmemişse TBK ve TTK kapsamındaki kanuni faiz, TCMB’nin önceki yıl 31 Aralık kısa vadeli kredi reeskont oranının %80’i olur. 30 Haziran oranı en az 5 puan farklıysa ikinci yarıda onun %80’i uygulanır. |
Uygulama etkisi | Faiz oranı yılda bir veya koşul oluşursa iki kez değişebilir. Hesaplamada dönemsel oran dilimleri gerekir. |
Avukat için işlem adımı | Dava ve takip hesap şablonlarını dinamik hale getirin; 1 Ocak ve 1 Temmuz dönemlerini ayrı satırlarda hesaplayın. Sözleşmesel faiz, ticari temerrüt faizi ve özel kanun faizlerini karıştırmayın. |
Kritik not: Teklif metni yürürlük tarihini yayım günü olarak öngörüyor; ancak AYM iptalinin 1 Eylül 2026 yürürlük tarihiyle koordinasyonu nihai kanunda ayrıca izlenmelidir.
Madde 12-13 - Vesayet mallarının elektronik satışı
Önceki sistem / sorun | Kısıtlıya ait taşınır/taşınmazların satışında fiziki açık artırma sistemi uygulanabiliyordu. |
Yeni düzenleme | Satış UYAP’a entegre elektronik satış portalında yapılır. Taşınmaz ihalesi vesayet makamının onamasıyla tamamlanır; onama 10 günde verilmelidir. |
Uygulama etkisi | Katılımcı sayısı ve rekabet artabilir; satış süreçleri icra e-satış pratiğine yaklaşır. |
Avukat için işlem adımı | Vesayet dosyasında kıymet takdiri, ilan ve onama tarihlerini ayrı takip edin. E-satış kayıtlarını dosyaya alın. |
Kritik not: Bu maddeler yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer ve önceden ilan edilen artırmalara uygulanmaz.
Madde 20 - Destekten yoksun kalma ve işgücü kaybında faiz/mahsup
Önceki sistem / sorun | Toplam tazminatın tamamına olay tarihinden faiz işletilmesi, geleceğe ilişkin peşin sermaye değerine de geçmişten faiz yüklenmesi sonucunu doğuruyordu. Ön ödeme mahsubunda farklı yöntemler vardı. |
Yeni düzenleme | Bilinen dönem tazminatına olay tarihinden; bilinmeyen dönem tazminatına karar tarihinden kanuni faiz uygulanır. Tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ifa ödemesi, ödeme tarihindeki zarara oranlanarak mahsup edilir. |
Uygulama etkisi | Tazminat hesap raporları iki faiz tabanına ayrılmalıdır. Ön ödemenin nominal değil “zararı karşılama oranı” üzerinden taşınması kabul edilir. |
Avukat için işlem adımı | Bilirkişiden bilinen/bilinmeyen dönem anaparalarını ayrı göstermesini isteyin. Hüküm fıkrasında her kalem için farklı faiz başlangıcını kurdurun. Ön ödeme tarihindeki zarar ve karşılama oranını denetleyin. |
Kritik not: Geçiş hükmü yeni sistemi yalnız yürürlükten sonra meydana gelen haksız fiil/zarar olaylarına bağlar; önceki kazalarda eski hüküm uygulanır.
V. Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi
Ceza alanındaki değişikliklerin çoğu AYM iptal kararlarının doğurduğu boşlukları doldurmakta; veri saklama, HAGB, kaçak sanık ve olağanüstü kanun yoluna ilişkin güvenceler getirmektedir.
Madde 14 - IBAN/hesap kullandırma şeklindeki sınırlı iştirakte indirim
Önceki sistem / sorun | Dolandırıcılıkta hesabını veya ödeme aracını kullandıran kişiler, iştirak iradesi ve katkının niteliğine göre asli fail/yardım eden tartışmalarıyla ağır yaptırımlarla karşılaşabiliyordu. |
Yeni düzenleme | İştirak yalnızca haksız menfaat amacıyla banka/kredi kartı, banka-aracı kurum-ödeme/kripto hesabının kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir. |
Uygulama etkisi | Otomatik cezasızlık değil; suç kastı ve iştirak varlığı korunurken katkının sınırlılığı indirim sebebi olur. |
Avukat için işlem adımı | Savunmada fiilin yalnız bilgi/araç verme ile sınırlı olduğunu; para çekme, yönlendirme, mağdurla iletişim, organizasyon ve menfaat paylaşımı bulunmadığını delillendirin. |
Kritik not: Geçici maddeler kanun yolu ve infaz aşamasındaki dosyalar için özel bozma/etkin pişmanlık rejimi getirir; zarar tamamen giderilmelidir.
Madde 15 - Moleküler genetik verilerin saklanması ve imhası
Önceki sistem / sorun | DNA inceleme verilerinin tüm karar türlerinde ne kadar saklanacağı, hangi kararla kullanılacağı ve silme hakkı yeterince düzenlenmemişti. |
Yeni düzenleme | Kimliksizleştirilmiş kayıt sistemi kurulur. KYOK/itiraz reddi/beraat/ceza verilmesine yer olmadığı kesinleşince derhal; diğer hâllerde kesinleşmeden 20 yıl sonra savcı huzurunda imha edilir. Kullanım için hâkim/mahkeme/savcı kararı gerekir; silme talebi mümkündür. |
Uygulama etkisi | Kişisel veri güvencesi ve delil zinciri kanunlaşır. |
Avukat için işlem adımı | Müvekkil lehine kesinleşme sonrası derhal imha yükümlülüğünü takip edin; haklı neden varsa 20 yıl dolmadan silme talep edin; kullanım kararına itiraz edin. |
Madde 16 - Bilgisayar verilerinde 15 yıllık saklama ve silme talebi
Önceki sistem / sorun | CMK 134 tedbiriyle elde edilen verilerin saklanma-imha süresi ve veri sahibinin hakları kanunda açık değildi. |
Yeni düzenleme | Mevcut arama/kopyalama/el koyma sistemi korunur. Elde edilen veriler adli emanette saklanır; KYOK veya mahkeme kararının kesinleşmesinden 15 yıl sonra savcı huzurunda imha edilir. Amaç kalkarsa veya haklı neden varsa erken silme istenebilir. |
Uygulama etkisi | Dijital delilin yaşam döngüsü belirlenir; veri minimizasyonu itirazları güçlenir. |
Avukat için işlem adımı | İmaj alma, hash değeri, yedek kopya teslimi ve tutanakları denetleyin. Kesinleşme tarihinden başlayan 15 yıllık takvimi ve erken silme hakkını kullanın. |
Madde 17 - HAGB’nin yeniden düzenlenmesi
Önceki sistem / sorun | AYM, kötü muamele niteliğindeki kamu görevlisi suçlarında HAGB yasağı bulunmamasını ve bağlantılı hükümleri iptal etmişti. |
Yeni düzenleme | İki yıl veya altı hapis/adli para cezasında HAGB sistemi yeniden kuruluyor; istinaf/temyiz denetimi korunuyor. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanamaz. |
Uygulama etkisi | Mağdurun etkili soruşturma ve orantılı yaptırım hakkı güçlenir. |
Avukat için işlem adımı | Suç vasfının m.17 kötü muamele kapsamında olup olmadığını somut olay ve AYM/AİHM ölçütleriyle tartışın. HAGB kararına karşı istinafta hem hükmü hem kararı usul ve esas yönünden denetletin. |
Madde 18 - Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbiri ve yenileme
Önceki sistem / sorun | Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbiri verilebiliyor, ancak savunmadan feragat etmediğini ileri sürebileceği etkili yol açık değildi. |
Yeni düzenleme | Daha önce sorgulanmamış kaçak hakkında mahkûmiyet/CVYOK verilemez; güvenlik tedbiri verilirse bizzat hazır olup savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini isteyebilir. |
Uygulama etkisi | Savunma hakkına geri dönüş yolu açılır. |
Avukat için işlem adımı | Müvekkil hazır olduğunda bizzat katılımı sağlayıp yenileme talebini güvenlik tedbiri kararıyla ilişkilendirin. |
Madde 19 - Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı
Önceki sistem / sorun | İtirazın karar türleri ve sürenin başlangıcı tartışmalı; süre bir aydı. |
Yeni düzenleme | Yargı yeri belirleme ve görevsizlik hariç tüm ceza dairesi kararlarına karşı dosyanın Başsavcılığa tesliminden itibaren 3 ay içinde itiraz; sanık lehine süresiz. İstem sahipleri açıkça sayılır. |
Uygulama etkisi | Olağanüstü kanun yoluna erişim genişler ve süre hesabı netleşir. |
Avukat için işlem adımı | İtiraz isteminde karar türünü, hukuka aykırılığı ve CMK 308 denetiminin neden gerekli olduğunu özlü ve somut kurun. Aleyhe istemlerde teslim tarihini araştırın. |
Kritik not: Yeni süre yalnız yürürlükten sonra Başsavcılığa teslim edilen dosyalarda uygulanır.
VI. Hukuk Muhakemesi
Paketin en yapısal değişikliği HMK 107’nin kaldırılması ve belirsiz alacak davasının işlevlerinin kısmi dava içine taşınmasıdır. Bu değişiklik dava türü seçimi, zamanaşımı ve talep artırım tekniğini doğrudan etkiler.
Madde 21-22 - Belirsiz alacak davasının kaldırılması ve kısmi davanın güçlendirilmesi
Önceki sistem / sorun | HMK 107, alacağın miktarı objektif olarak belirlenemiyorsa belirsiz alacak davası açmaya; miktarı sonradan tamamlama ve zamanaşımını tüm alacak için kesme imkânı veriyordu. Dava türünün yanlış seçimi uzun süredir usul tartışması yaratıyordu. |
Yeni düzenleme | HMK 107 kaldırılır. Alacağın bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sona erene kadar artırılabilir. Artırılan kısımda zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır. |
Uygulama etkisi | Dava türü “kısmi dava” ekseninde sadeleşir; ancak ikinci bir artırım yapılamaması ciddi hak kaybı riski doğurur. Talep artırımının ıslah mı özel işlem mi olduğu ve harç tamamlama usulü uygulamada netleşecektir. |
Avukat için işlem adımı | Dava dilekçesinde alacağın toplamına ilişkin açıklama ve fazlaya ilişkin hak saklı tutma dilini dikkatle kurun. Bilirkişi raporu kesinleşmeden artırım yapmayın; fakat tahkikatın sona ermesi riskini kaçırmayın. Tek artırım hakkı için kontrol sistemi kurun. |
Kritik not: HMK 107, kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder. Açılış tarihi temel ayrım noktasıdır.
Madde 23 - Duruşmalar arasında üç ay üst sınırı
Önceki sistem / sorun | Yazılı yargılama usulünde duruşmalar arası süre için genel bir azami sınır bulunmuyordu. |
Yeni düzenleme | Kural olarak duruşmalar arası süre üç ayı aşamaz. Bilirkişi veya istinabe gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçe göstererek daha uzun süre belirleyebilir. |
Uygulama etkisi | Dosya takvimi hızlanır; gerekçesiz uzun talikler usule aykırılık iddiasına dönüşebilir. |
Avukat için işlem adımı | Her celsede sonraki duruşmanın üç aylık sınırını kontrol edin. Aşılıyorsa ara kararın zorunluluk gerekçesini tutanağa geçirtin; gecikme kaynaklı zarar ve makul süre itirazlarını belgeleyin. |
Madde 24 - SEGBİS katılımında elle imza istisnası
Önceki sistem / sorun | Uzaktan katılanların beyanlarında ıslak imza gerekliliği bazı işlemlerde teknik sorun yaratıyordu. |
Yeni düzenleme | İkrar, yemin, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulh dışındaki işlemlerde uzaktan katılan bakımından elle imza hükümleri uygulanmaz. |
Uygulama etkisi | Ön inceleme ve diğer duruşmalarda uzaktan katılımın pratik alanı genişler; tasarruf işlemleri için sıkı imza güvencesi devam eder. |
Avukat için işlem adımı | SEGBİS talebinde yapılacak işlemin istisna listesinde olup olmadığını belirtin. Feragat/kabul/sulh gibi sonuç doğuran beyanlarda imza usulünü tamamlayın. |
Kritik not: Bu madde yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 25-26 - Birleştirme ve ayırma kararlarında kanun yolu
Önceki sistem / sorun | Birleştirme kararlarının bağlayıcılığı ve tek başına kanun yolu/bozma etkisi tartışmalıydı. |
Yeni düzenleme | İlk davanın mahkemesi birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bağlıdır. Aynı çevrede birleştirmeye yalnız istinaf; ayırmaya hükümle birlikte istinaf; BAM birleştirme/ayırmasına hükümle birlikte temyiz mümkündür. Tek başına kaldırma/bozma sebebi değildir. |
Uygulama etkisi | Ara karar kaynaklı kanun yolu trafiği azalır; esas hükümle bağlantı kurulur. |
Avukat için işlem adımı | Birleştirme kararının kesinleşme tarihini ve dosya aktarımını izleyin. Ayırma itirazını ara aşamada kayda geçirip hüküm kanun yolunda somut zararını gösterin. |
Madde 27 - BAM’ın yeniden esas kararında temyiz eşiği
Önceki sistem / sorun | AYM, BAM’ın istinafı kabul ederek verdiği yeni kararların kategorik kesinliğini hükmün denetlenmesi hakkı yönünden eleştirmişti. |
Yeni düzenleme | BAM’ın istinafı kısmen/tamamen kabul edip yeniden esas hakkında verdiği karar, değeri HMK 341/2 istinaf sınırının üzerindeyse temyiz edilebilir; altındaysa temyiz kapalıdır. |
Uygulama etkisi | Temyiz sınırı, klasik HMK 362 sınırı yerine istinaf parasal sınırına bağlanarak denetim alanı genişleyebilir. |
Avukat için işlem adımı | BAM kararında başvurunun kabul edilip yeni esas hükmü kurulup kurulmadığını ve uyuşmazlık değerinin HMK 341/2 sınırını aşıp aşmadığını kontrol edin. |
Kritik not: Nihai kanun metni ve AYM kararının yürürlük takvimi birlikte izlenmelidir.
VII. Geçiş Hükümleri ve Yürürlük Matrisi
Teklif, dosya açılış tarihi, satış ilan tarihi, olay tarihi, karar tarihi ve dosyanın Yargıtay Başsavcılığına teslim tarihi gibi farklı bağlantı noktaları kullanmaktadır. Uygulamada ilk işlem, ilgili geçiş anahtarını belirlemek olmalıdır.
Düzenleme | Bağlantı Noktası | Uygulanacak Rejim |
İİK e-satış/ortaklığın giderilmesi | Yürürlükten önce ilan edilmiş artırma | Eski hüküm |
İdari yargıda tek hâkim | Yürürlükten sonra açılan dava | Yeni hüküm |
İYUK 46 temyiz | Yürürlükten sonra BİM kararı | Yeni hüküm |
Vesayet e-satışı | Yürürlükten önce ilan edilmiş artırma | Eski hüküm |
TCK 158/4 kanun yolu dosyaları | Yürürlük tarihinde kanun yolunda | Özel bozma/gönderme |
TCK 158/4 infaz dosyaları | Zarar 6 ayda tamamen giderilirse | Etkin pişmanlık imkânı |
CMK 308 | Yürürlükten sonra Başsavcılığa teslim | Yeni üç aylık süre |
TBK 55 | Yürürlükten sonra meydana gelen olay | Yeni faiz/mahsup |
HMK 107 | Kaldırılmadan önce açılmış dava | Eski HMK 107 devam |
Teklifte öngörülen yürürlük: Danıştay yapısına ilişkin madde 23.07.2026’dan geçerli olmak üzere yayım tarihinde; vesayet e-satışı ve HMK 149/SEGBİS maddeleri yayımından üç ay sonra; diğer maddeler yayım tarihinde.
VIII. Uygulayıcı Kontrol Listeleri
Aşağıdaki listeler, teklif kanunlaşıp yürürlüğe girdiğinde dosya açılışı ve mevcut dosya taraması için hazırlanmıştır.
İdare aleyhine ilamlı takip
☐ İdare tanımı ve doğru muhatap birim belirlendi mi?
☐ Yazılı başvuru ve IBAN bildirimi yapıldı mı?
☐ Başvuru evrak kayıt/KEP tebliğ tarihi dosyalandı mı?
☐ Bir aylık süre doldu mu?
☐ Anapara, ödeme tarihine kadar faiz ve fer’iler ayrı hesaplandı mı?
Kısmi dava ve talep artırımı
☐ Dava açılış tarihi HMK 107 geçişi bakımından kontrol edildi mi?
☐ Kısmi dava olduğu açıkça yazıldı mı?
☐ Tek artırım hakkı daha önce kullanıldı mı?
☐ Tahkikatın sona erme riski var mı?
☐ Artırım harcı ve karşı tarafa tebliğ tamamlandı mı?
☐ Artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden hesaplandı mı?
Tazminat hesabı
☐ Olay tarihi yeni/eskı rejim açısından belirlendi mi?
☐ Bilinen dönem ve bilinmeyen dönem anaparaları ayrıldı mı?
☐ Faiz başlangıçları ayrı kuruldu mu?
☐ Ön ödeme tarihi itibarıyla zarar oranı hesaplandı mı?
☐ Bilirkişi raporu hüküm kurulmasına elverişli mi?
İdari istinaf/temyiz
☐ Karar tek hâkim mi heyet mi?
☐ BİM istinafı reddetti mi, gerekçeyi değiştirerek reddetti mi, yoksa kaldırıp yeniden karar mı verdi?
☐ Geri gönderme sebebi İYUK 45/5 listesinde mi?
☐ Temyiz istisnalarından biri var mı?
☐ 30 günlük temyiz süresi kaydedildi mi?
Elektronik/dijital delil
☐ CMK 134 için kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edememe gerekçesi var mı?
☐ Savcı kararı 24 saatte hâkim onayına sunuldu mu?
☐ Yedek ve kopya müdafie teslim edildi mi?
☐ Hash, imaj ve zincirleme muhafaza kayıtları var mı?
☐ Silme/imha için kesinleşme tarihi kaydedildi mi?
IX. Eleştirel Değerlendirme
Teklif, hız ve öngörülebilirlik hedefi taşımakla birlikte bazı alanlarda yeni yorum uyuşmazlıkları üretme potansiyeline sahiptir.
Belirsiz alacak davasının kaldırılması: Dava türü tartışmasını azaltabilir; buna karşılık tek artırım hakkı, özellikle raporların değiştiği işçilik, trafik, maluliyet ve karma hesap davalarında eksik talep riski yaratır.
Kanuni faizin reeskonta bağlanması: Reel değer kaybına daha duyarlı bir modeldir. Ancak hangi borç türlerinde uygulanacağı, temerrüt faizi ve özel faiz rejimleriyle ilişkisi titiz ayrıştırma gerektirir.
İdareye bir aylık ödeme süresi: Gereksiz takip giderini azaltabilir; fakat ödeme disiplininin zayıf olduğu kurumlarda alacaklı açısından zorunlu bekleme yaratır.
Tek hâkim alanının genişlemesi: Hız sağlar; ancak bazı statü ve disiplin uyuşmazlıklarında kurul müzakeresinin sağladığı çoğul değerlendirme azalır.
Tazminatta bilinmeyen dönem faizi: Borçlu üzerindeki birleşik mali yükü azaltır; mağdurun yargılamanın uzamasından doğan değer kaybının karar tarihine kadar karşılanmaması eleştirisine açıktır.
İhalede %5 ceza: Kötü niyetli teklifleri caydırır; mücbir sebep, finansman arızası veya teknik ödeme sorunu hallerinde ölçülülük ve savunma usulü tartışması doğabilir.
X. Sonuç
12. Yargı Paketi, tek bir alanda dar değişiklik yapan bir paket değildir; hukuk yargılaması, icra satışları, idari kanun yolları, faiz, tazminat, ceza muhakemesi ve dijital delil sistemlerini birlikte etkileyen çok katmanlı bir usul reformudur.
Avukatlık pratiği bakımından en acil uyarlama alanları; idare aleyhine ilamlı takip öncesi başvuru, kısmi davada tek seferlik talep artırımı, tazminat raporlarında iki ayrı faiz başlangıcı, idari istinaf karar türünün doğru sınıflandırılması ve dijital/genetik verilerde imha takibidir.
Kanunlaşma halinde büro içi dilekçe şablonları, icra takip kontrol formları, bilirkişi raporu itiraz şablonları ve süre takip sistemleri yürürlük ve geçiş maddelerine göre güncellenmelidir.
Bu çalışma, yüklenen Adalet Komisyonu kabul metnine dayanır. Genel Kurulda verilecek önergeler ve Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai kanun metni ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Kaynak ve Dayanak
Ana kaynak: TBMM, 28. Yasama Dönemi 4. Yasama Yılı, Sıra Sayısı 280; 2/3737 Esas Numaralı Kanun Teklifi ve Adalet Komisyonu Raporu, özellikle Komisyonun kabul ettiği metin (s.174-192).
Statü kontrolü: 16 Temmuz 2026 itibarıyla teklif TBMM Genel Kurul gündemine alınmış olmakla birlikte, yüklenen metin Komisyon kabul metni niteliğindedir. Nihai uygulama için Resmî Gazete’de yayımlanan kanun esas alınmalıdır.
Uyarı: Bu çalışma genel hukuki inceleme niteliğindedir; somut dosyada olay tarihi, dava açılış tarihi, karar tarihi ve geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.





Yorumlar